Als meisje had ik een dik sprookjesboek. Vol met prachtige verhalen en met mooie paginagrote afbeeldingen die mijn fantasie prikkelden. Mijn favoriete sprookjes waren zonder uitzondering die over de kalief van Bagdad. Niet omdat het verhaal, symboliek of de moraal mij als tienjarige nou zoveel zeiden. Nee omdat de illustraties bij die sprookjes van uitzonderlijke schoonheid waren. Betoverend mooi en ze lieten iets zien wat ver van mijn alledaagse werkelijkheid afstond. Iets waarin ik kon wegdromen en mijn eigen verhaal scheppen.
Tegenstelling
Recent toonde de kunstenares Ellen Schippers in Arti et Amicitiae in Amsterdam haar laatste werk getiteld Showwhite & Sherazade. De tegenstelling tussen de goede, lieflijke en vooral maagdelijke Sneeuwwitje en de wulpse, slimme en uitdagende courtisane Sherazade werden treffend verwoord door Christiaan Vogelaar, de hoofdconservator van de Lakenhal in Leiden, die de tentoonstelling opende. In het werk van Schippers komt deze tegenstelling ook tot uiting hoewel uiterst subtiel.
Videokunst
Haar werk is videokunst, in extreme slow motion afgedraaid of als still, als momentopname. Elke serie kunstwerken van Schippers draait om vrouwbeelden. In deze serie twee vrouwen die gevangen zitten in een ‘glazen kooi’. Haar kwelling wordt onze kwelling terwijl we naar haar kijken. In de woorden van Vogelaar ‘als een van de zeven dwergen aan de glazen kist van Sneeuwwitje’ of als de 'Perzische koning vastgeklonken door het verhaal dat verteld wordt'. Wat wil die gevangen vrouw van ons? Wil ze verlossing door ons als ware ze Sneeuwwitje die wakker gekust wordt door haar prins? Of wil ze ons kwellen met haar aanwezigheid, met haar verhaal dat we niet kunnen verstaan, opdat we haar niet vergeten als ware ze Sherazade?
Ontbreken van erotiek
Opvallend genoeg waren Schippers' beelden van zowel Sneeuwwitje als Sherazade niet erotisch ook al ligt het gevaar van platte erotiek altijd op de loer wanneer er beelden van naakte vrouwen getoond worden. In tegendeel zelfs. De beelden van Schippers deden met mij wat vroeger de illustraties in mijn grote sprookjesboek deden. Ik kon mijn ogen er niet van afhouden en wilde meer weten. En dit keer waren het vooral de beelden van de beeldschone maar o zo passieve Sneeuwwitje die mij raakten en waarin ik kon wegdromen.
Antia Wiersma is Hoofd Projecten, Marketing en Acquisitie van Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis en kunstliefhebber