Rechtspositie huishoudelijk personeel: betere bescherming en meer voorlichting nodig

De laatste jaren is steeds vaker sprake van verslechtering van de arbeidspositie van werknemers In Nederland. Vaste banen worden omgezet in flexibele, tijdelijke of gedwongen zzp-schap. Rechten verdwijnen en de beloning vermindert sluipenderwijs. Dat is een slechte zaak en zeker een reden om daartegen in actie te komen.

Maar er is in Nederland ook nog steeds een groep werkenden die nog nooit een fatsoenlijke rechtspositie heeft gehad, het huishoudelijk personeel, ook wel de werkster, interieurverzorgster of huishoudelijke hulp genoemd. De mensen die schoonmaken en de rommel opruimen bij andere mensen thuis. Ook alfahulpen en pgb-zorgverleners vallen onder die regeling. Het zijn vooral vrouwen die dit werk doen en meestal weten zij, maar ook hun werkgever niet wat de rechten en plichten van beide partijen zijn, zoals die zijn vastgelegd in de regeling Dienstverlening aan huis uit 2007.

Regeling Dienstverlening aan huis
De regeling houdt in dat als men iemand voor maximaal drie dagen per week persoonlijke diensten laat verrichten, men geen loonbelasting hoeft in te houden, premies werknemersverzekeringen hoeft te betalen, noch de inkomensafhankelijke premie zorgverzekering hoeft te vergoeden. Opdrachtgever en dienstverlener hoeven alleen onderling te afspraken te maken. Men heeft wel enige rechten, zoals recht op minimumloon, doorbetaling bij vakantie, recht op vakantiegeld, recht op zes weken doorbetaling bij ziekte, recht op calamiteitverlof, recht op zwangerschapsverlof en recht op een goede en veilige werkplek.

Maar de meesten kennen deze regels niet. Daarom is er in elk geval een actieve voorlichtingscampagne noodzakelijk, zodat de minimale rechten die men door wetgeving heeft, ook in praktijk worden verzilverd. Dat kan simpel door de aanbevelingen over de bevordering van goed werkgeverschap in ‘Een baan als alle andere?!’ (Bijleveld, Cremers-Hartman) daarbij te betrekken.

Nadelen
De regeling heeft veel nadelen. Geen enkel recht op een uitkering bij ziekte of arbeidsongeschiktheid en geen pensioenopbouw. Het doorbetalen van loon bij ziekte en ontslagbescherming geldt slechts gedurende 6 weken. De werknemer moet over de inkomsten belasting betalen, terwijl de werkgever niets hoeft te melden. De lusten en lasten zijn dus erg oneerlijk verdeeld.

Personen met een WW-uitkering die gaan werken als alfahulp, nanny, huishoudelijke hulp e.d. verliezen, anders dan wie gaat werken als politicus of als zelfstandige, hun WW- herlevingsrecht na 6 maanden. De regeling ‘Dienstverlening aan huis’ is in strijd met het ILO-verdrag 175 over parttime work, waarin staat dat werkers die parttime werken, hetzelfde moeten worden behandeld als werkers die m.b.t. hetzelfde werk fulltime werken.

Een beschamende situatie en het wordt daarom de hoogste tijd dat deze vrouwen eindelijk volwaardige rechtsbescherming krijgen en een volledige aanspraak op sociale zekerheidsrechten. Ook moet het Kabinet ratificatie van het ILO-verdrag inzake domestic workers snel ratificeren en hierin de positie van deeltijd huishoudelijk personeel te betrekken.

Tineke van der Kraan, directeur FNV Vrouwenbond