Dit voorjaar deed ik onderzoek naar de straatnaamgeving in Venlo en kwam tot de conclusie dat deze het resultaat is van politieke polarisatie, willekeur en onderonsjes. De straatnaamgeving is al tientallen jaren in handen van individuele bestuurders, ambtenaren en amateurhistorici, die hun opvattingen over de historie en personen die daar een rol in vervullen laten meespelen. De democratisch gekozen gemeenteraad heeft geen enkele rol meer. De aanbeveling, die in de gemeentelijke nota ‘What’s in a name’ (1997) wordt gedaan, vrouwen een evenredig aandeel te geven in de straatnaamgeving, is tot nu toe volkomen genegeerd.
De gemeente Venlo telt per januari 2010 1377 straten waarvan er 461 naar personen zijn genoemd. Van die 461 dragen er 400 de naam van een voornaam heer, slechts 61 kregen de naam van een vrouw, en het zijn bijna allen namen van heilige en Koninklijke vrouwen. Het voorstel van leden van de PvdA-fractie in 1979, straten te noemen naar vrouwen die grote maatschappelijke betekenis hebben, werd onderwerp van felle kritiek.
De namen waren te politiek, te revolutionair. Daarmee viel onder andere ook de naam van bekende maar communistische verzetsvrouw Hannie Schaft uit het Venlose politieke schuitje. Deze omissie is getracht goed te maken met de namen van twee Venlose verzetsvrouwen in het latere plan Venlo Oost (1988).
In de loop van de jaren werd voortdurend van de gestelde criteria afgeweken. Het straatnamenbeleid kan dan ook willekeurig worden genoemd. In mijn notitie, die ik aan de gemeenteraad heb toegezonden, staan een aantal voorbeelden van willekeur genoemd.
Ook vrouwennamen, die door burgers en organisaties werden aangedragen, zijn genegeerd of van de agenda afgevoerd. Zo werd er geen gehoor gegeven aan het op 25 februari 2000 schriftelijk verzoek om in Venlo een straat te noemen naar Rie van Soest-Jansbeken. Rie van Soest-Jansbeken (1921-1989) was in 1958 initiatiefneemster van de katholieke vrouwenlijst, raadslid en van 1966-1974 eerste vrouwelijke wethouder van Venlo om vervolgens naast vele politieke functies van 1974 tot 1986 burgemeester te zijn van de gemeente Arcen en Velden.
De handelswijze ten aanzien van deze energieke politieke vrouw mag kenmerkend worden genoemd voor het gevoerde beleid ten aanzien van vrouwennamen. Nog in 2009 was er bij de straatnaamgeving in het plan Maasboulevard geen aandacht voor de naam Weduwe H. Bontamps, de naam van het bedrijvencomplex dat gedurende 150 jaar (1800-1958) beeldbepalend is geweest voor de Maaskade.
In een poging de scheef gegroeide straatnaamgeving recht te trekken, doe ik enkele aanbevelingen.
Een daarvan is de invoering van een officiële transparante straatnaamprocedure en het herstel van de democratische besluitvorming door de gemeenteraad.
Verder heb ik een twaalftal vrouwennamen aangevoerd voor de thans in aanbouw zijnde woon- en gebouwencomplexen, straten, boulevards en pleinen. Het zijn namen van plaatselijk belangrijke vrouwen uit Venlo, Blerick, Tegelen en Arcen.
Mariet Verberkt.