Internationale vrouwendag 2012. In de Rode Hoed kijkt een zaal met vooral jonge vrouwen mij verwachtingsvol aan. Ongelijke beloning is het thema. Dit komt nog steeds voor en valt veelal in het nadeel voor vrouwen uit. De Commissie Gelijke Behandeling deed afgelopen jaar onderzoek naar beloning in de algemene ziekenhuizen. Hieruit bleek dat de kans op ongelijk loon zelfs twee keer zo groot is voor vrouwen als voor mannen. Mijn boodschap komt niet onverwacht. De zaal komt met eigen voorbeelden. Een leeftijdgenoot bevestigt mijn déjà vu gevoel: er lijkt in dertig jaar nog niets veranderd. Vrouwendag is hèt thema van 8 maart 2012. Is de vrouwenemancipatie in Nederland niet voltooid? En is het niet tijd voor internationale mannendag?
Vragen die we met zijn allen ook serieus moeten nemen. Is een vrouwendag in Nederland overbodig? Moeten wij deze dag juist aandacht vragen voor vrouwen in andere landen op andere continenten waar de achterstand veel duidelijker is? Kortom: is het terecht dat het doel en nut van deze internationale dag in twijfel wordt getrokken?
Klachten bij Commissie Gelijke Behandeling
Niet alleen het publiek van de Rode Hoed beantwoordt deze vraag met nee. Jaarlijks krijgt de Commissie Gelijke Behandeling honderden vragen van vrouwen over discriminatie. Daarnaast krijgen we gemiddeld zestig verzoeken per jaar van vrouwen om te oordelen. Bijna alle zaken hebben betrekking op discriminatie op het werk. Naast ongelijke beloning voor hetzelfde (gelijkwaardige) werk, lopen vrouwen promoties mis omdat ze nu eenmaal vrouw zijn en krijgen ze te maken met discriminatie omdat ze zwanger zijn of een kinderwens hebben.
Alarmerende signalen anno 2012. Deze signalen hebben er toe geleid dat de Commissie Gelijke Behandeling uitvoerig onderzoek heeft gedaan naar zwangerschapsdiscriminatie. Recent verscheen het onderzoek ‘Hoe is het bevallen?’. De uitkomsten zijn nog alarmerender dan de signalen: bijna de helft (45%) van de vrouwen op het werk heeft een ervaring die wijst op discriminatie vanwege zwangerschap, jong moederschap of een kinderwens. Dat betekent doorgerekend dat jaarlijks ruim 65.000 vrouwen hiermee te maken hebben. Dit zijn naar mijn mening onacceptabele aantallen waar zowel werkgevers als overheid zich van bewust moeten zijn en waar actie noodzakelijk is.
De Nederlandse overheid vindt het belangrijk dat vrouwen sociaal en economisch onafhankelijk zijn; een uitstekend uitgangspunt. De realiteit blijkt echter anders. Zolang vrouwen gediscrimineerd worden puur om het feit dat zij vrouw zijn (en zwanger kunnen worden en daarmee een ‘bedrijfsrisico’) zorgt dit voor achterstand op de arbeidsmarkt voor alle lagen in de samenleving. Kinderen zullen geboren blijven worden en het is niet van deze tijd dat een vrouw individueel de rekening betaalt.
Flauwekulexcuus
Er ligt ook een belangrijke rol voor vrouwen zelf. Natuurlijk moeten werkgevers zich houden aan nationale en internationale regelgeving, maar het is ook belangrijk dat vrouwen herkennen wanneer iets discriminatie is. Hiervoor heeft de CGB de campagne Flauwekulexcuus gevoerd. Vrouwen konden in korte dialogen met hun baas persoonlijke ervaringen delen en ik kan u verzekeren….de excuses gebaseerd op vooroordelen waren goed vertegenwoordigd. Nieuwsgierig geworden? De site is nog tot eind maart 2012 online.
Laurien Koster is sinds mei 2008 voorzitter van de Commissie Gelijke Behandeling. Zij behartigt het belang van gelijke behandeling zowel in Nederland als internationaal binnen de Verenigde Naties. In haar loopbaan binnen de advocatuur en rechterlijke macht heeft zij brede inhoudelijke ervaring opgedaan op rechtsterreinen als familie- en jeugdrecht, faillissement en schuldsanering, burgerlijk recht en strafrecht en gedwongen zorg.