Viviane Reding, eurocommissaris van Justitie en vice-voorzitter van de Europese Commissie, is het zat. Alle inspanningen ten spijt blijft het aantal vrouwen in de top van het bedrijfsleven nog steeds veel te laag. Redings geduld is op en ze wil een Europese quotumregeling. Als eerste stap heeft ze een internetconsultatie opgezet om de reacties in de lidstaten te peilen. Deze internetconsultatie is op 28 mei gesloten. Later in het jaar zal de Europese Commissie haar standpunt bekendmaken.
En wat doet Nederland?
Ook Nederland heeft gereageerd. De Nederlandse regering ziet een quotumregeling totaal niet zitten. Nederland wil liever doorgaan op de Nederlandse manier, via de charters Talent naar de Top. Sinds 2008 is dit Charter door 207 bedrijven ondertekend. Bedrijven leggen zich vrijwillig (maar niet vrijblijvend, zoals er steevast bij wordt gezegd) vast op een doelstelling en een tijdspad. Ieder jaar wordt er gemonitord of de bedrijven op de goede weg zijn. Ondanks zonnige persberichten blijkt dit bij nadere bestudering van de monitorrapporten tegen te vallen.
30% mannen of 30% vrouwen
Paul Kalma, lid van de Tweede Kamer voor de PvdA (tot 2010) heeft ervoor gezorgd dat er een bepaling in het burgerlijk wetboek is opgenomen dat besturen van bedrijven in 2015 voor minimaal 30% vrouwen of 30% mannen moeten bestaan. Dit is nog geen quotumregeling, maar een pas-toe of leg-uit-bepaling. De bepaling is dit jaar in werking getreden. In 2015 wordt er geëvalueerd of de doelstelling is gehaald.
Volgens Jos van Hezewijk van Elite Research vallen 6.442 bedrijven onder de nieuwe regeling. Binnen enkele jaren zullen op basis hiervan 969 commissariaten door vrouwen moeten worden ingevuld, omdat op dit ogenblik slechts 181 van de 3.531 commissarissen vrouw zijn (5,1%). Bij de raden van bestuur is de situatie nauwelijks anders. Slechts 539 van de 10.283 bestuurders zijn vrouw ofwel 5,2%.
CDA vrouwen
Tijdens een inleiding over quota die ik bij het CDAV (vrouwenorganisatie van het CDA) in mei hield, was Hillie van der Streek aanwezig. Zij is secretary general EPP women. De EPP is de grootste fractie van het Europees parlement en bestaat uit christelijke en conservatieve partijen. Zij vertelde dat de vrouwen van deze fractie vierkant achter Viviane Reding staan en dat in de internetconsultatie ook zullen aangeven.
Sybrand van Haersma Buma was ook op de bijeenkomst van de CDA vrouwen aanwezig. Bij navraag naar zijn mening was zijn eerste reactie dat hij niet zo’n voorstander van quota was.
Een Europees quotum
Ik ben benieuwd wat de Europese Commissie gaat doen. Het vraagstuk lijkt de politieke tegenstelling tussen links en rechts te overstijgen. Niet alleen eurocommissaris Reding als christelijk politicus is er voor, maar in Noorwegen was de quotawet destijds ook afkomstig van een conservatieve mannelijke minister van economische zaken. Nederlandse vrouwen – ook diegenen die vroeger tegen een quotum waren – hebben in 2009 massaal een Quotamanifest ondertekend. In België, Frankrijk en Italië zijn er inmiddels wettelijke quotumregelingen met sancties tot stand gekomen. Het blijft spannend.
Arthie Schimmel is senior beleidsadviseur bij Aletta E-Quality.