.

Het schokeffect: of homoseksuele aapjes kijken in heden en verleden

25/07/2011 - 12:09

De Gay Pride Amsterdam staat weer voor de deur met, uiteraard, het hoogtepunt: de botenparade. Het thema dit jaar is ‘All together now,’ maar ondanks het gevoel van eenheid dat dit thema probeert over te brengen is de botenparade al jaren lang het onderwerp van discussie met betrekking tot het effect dat het heeft op de algehele emancipatie en acceptatie van homoseksualiteit. Vooral de extreme beelden waar de parade om bekend staat drijft deze discussie.

Schokeffecten
In een opinie artikel van de Volkskrant in 2006 was het antwoord op de ‘groeiende intolerantie voor zichtbare homoseksualiteit’ nog meer schokeffecten, zoals de blote billen en borsten die de media gewoon is te benadrukken tijdens de Amsterdamse Gay Pride; choqueer de mainstream net zo lang totdat het gewend is geraakt en je accepteert. Staat gewenning inderdaad gelijk aan acceptatie of staan al die schokeffecten eerder gelijk aan negatieve (media) aandacht?

Freakshow
Hoe leuk het feestje ook kan zijn, voor mij voelt het nog steeds als het jaarlijkse ‘aapjes kijken’. Het is een soort freakshow die me sterk doet denken aan de lesbische pulp uit de jaren vijftig die ik tijdens mijn opleiding heb bestudeerd. Dit genre van sensationele romantische avonturenromans gunde de mainstream een kijkje in de ‘perverse’ wereld van lesbische vrouwen. Het genre was extreem populair in die tijd en het algemene publiek smulde van de schokeffecten die de exposés ze brachtten. Toen al ontstonden er discussies binnen de homogemeenschap of deze vorm van zichtbaarheid wel het gewenste effect had op de publieke beeldvorming van homoseksualiteit. De ene organisatie pleitte voor een conformistische zichtbaarheid, terwijl de lesbische pulp auteurs zelf vonden dat conformisme niet spannend genoeg was om zichtbaarheid te verwerven in de maatschappij. Extreme, out of the ordinary, beelden trekken immers eerder aandacht dan datgene wat voor iedereen gewoon is.

Zichtbaarheid en acceptatie
Hoewel de lesbische pulp gretig aftrek vond bij heteroseksuele thrillseekers is er geen literatuur beschikbaar die bewijst dat deze vorm van zichtbaarheid de emancipatie direct positief beïnvloed heeft. In de plaats daarvan bracht de pulp eerder lesbische lezers samen die vanaf de jaren zestig de homo-emancipatie in werking hebben gezet. Op deze manier heeft de lesbische pulp wel de aandacht weten te vestigen op het onderwerp, maar is het niet de pulp geweest die acceptatie van homoseksualiteit in de maatschappij heeft afgedwongen.

All Together Now
De reden waarom ik geloof dat de lesbische pulp en ook de extremiteiten bij de botenparade niet snel acceptatie kunnen afdwingen is omdat beide een grote nadruk leggen op de verschillen tussen mensen; de ‘vreemde vogels’ op de boot en het ‘gewone volk’ dat ze vanaf de zijlijn komt bezichtigen. Het acceptatieproces zou mijns inziens, op minder weerstand stuiten als niet de verschillen maar juist wat ons allen bindt, zou worden benadrukt. Ik juich het thema van dit jaar dan ook toe en zeg: all together now!

Gastcolumnist Livonne Rommers is op dit moment in de eindfase van haar scriptieonderzoek naar de pulpromans van Ann Bannon, aan de Rijksuniversiteit Nijmegen. In mei hield zij bij Aletta een Kitchen Table Seminar over haar onderzoek.