Op 14 mei overleed Dora Lignac (1910-2010), één dag na haar honderdste verjaardag. Vorige week bracht haar nicht nog wat laatste archiefstukken die ze in haar kamer had gevonden. Zij nodigde me uit voor de lunch, een gezellige en prettige afsluiting van bijna 25 jaar contact, zowel met Dora Lignac zelf als de laatste jaren met haar nicht.
Wie was mw mr dr T.E.W. (Dora) Lignac?
Zij studeerde rechten in Leiden. In de jaren dertig werkte ze bij de Kinderpolitie in Den Haag, waarschijnlijk niet geheel vrijwillig omdat in haar tijd vrouwen bij justitie en politie eigenlijk alleen werden geduld, en enige carrière konden maken, op de werkterreinen kinderbescherming en zeden. Tel maar eens hoeveel vrouwen er waren bij de kinder- en zedenpolitie in Den Haag in 1938 of 1939 (zie foto) en dat waren er dus verhoudingsgewijs veel!
In 1951 promoveerde zij op ‘De kinderpolitie in Nederland en daarbuiten’. In de inleiding schrijft ze ‘Bij het verzamelen van materiaal werden wij terstond getroffen door de samenhang, die leek te bestaan tussen de emancipatie van de vrouw en het oprichten van een Bureau Kinderpolitie.’ Haar hoofdbezigheid later bij Justitie was Kinderbescherming. Ze reisde wat af, om alle internationale kinderbeschermingscongressen te bezoek en daarvan verslag te doen aan de minister.
Zij was ambitieus, maar het maken van carrière door een gestudeerde vrouw in de eerste helft van de twintigste eeuw was heel moeizaam. Ze ondervond veel tegenslag en tegenwerking. Herhaaldelijk werd er volgens haar een aantoonbaar minder gekwalificeerde man benoemd in plaats van zij. Toen zij hoofd van een afdeling werd, weigerde één man, met een beroep op zijn Anti-Revolutionaire geweten, van haar ook maar één order aan te nemen.
Het eerste contact tussen Dora Lignac en het toenmalige Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging dateert van 1986. De eerste stukken die ze schonk zijn door het IAV nog beschreven met een typemachine.