Borstvoeding kolven onder werktijd

32% van de vrouwen ondervindt moeilijkheden bij het geven van borstvoeding of afkolven onder werktijd, dit blijkt uit een rapport van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB). Door onwetendheid of onwil van werkgevers wordt het vrouwen soms moeilijk gemaakt hun wettelijk kolfrecht uit te oefenen.

Kolfrecht
Art. 4:8 van de Arbeidstijdenwet bepaalt dat een vrouwelijke werknemer die borstvoeding wil geven gedurende de eerste negen levensmaanden van haar baby het recht heeft om onder werktijd in rust en afzondering haar kind borstvoeding te geven of de borstvoeding te kolven. De werkgever moet de vrouw daarvoor een af te sluiten en besloten kolfruimte ter beschikking stellen. De vrouw mag haar arbeid zo vaak en zo lang als nodig onderbreken, maar zij mag niet meer dan een vierde van haar werktijd per dienst aan kolven besteden. Bovendien moet de werkgever de vrouw volledig loon betalen over de uren die zij kolft. Art. 4:8 Arbeidstijdenwet bepaalt ook dat de vrouw haar werkgever moet laten weten dat zij haar kind wil zogen of borstvoeding wil kolven onder werktijd. De vrouwelijke werknemer moet verder met haar werkgever overleggen over hoe vaak en wanneer zij haar werk wil onderbreken om te kolven.

Probleem in de praktijk
Berichten op het Borstvoedingsforum laten zien dat vrouwen, ondanks hun wettelijk kolfrecht, in de praktijk toch moeilijkheden ervaren als zij borstvoeding willen geven of willen kolven op hun werk. Het rapport van de CGB “Hoe is het bevallen? Onderzoek naar discriminatie van zwangere vrouwen en moeders met jonge kinderen op het werk”, dat onlangs werd gepubliceerd, ondersteunt deze berichten. Volgens het rapport ervaart 32% van de vrouwen moeilijkheden bij het kolven of het geven van borstvoeding op het werk. Deze moeilijkheden bestaan o.a. uit geen tijd krijgen om borstvoeding te geven (40%) en geen toegang hebben tot een kolfruimte op het werk (32%).

Voor vrouwen die werkuren verliezen door kolven is het vaak onmogelijk om aan de prestatienormen te voldoen die werkgevers hen normaliter stellen. Werkgevers blijken in de praktijk echter lang niet altijd bereid om targets voor vrouwelijke werknemers aan te passen als zij willen kolven onder werktijd. Het komt zelfs voor dat werkgevers vrouwelijke werknemers die hebben gekolfd ontslaan als deze hun targets niet behalen.

Verantwoordelijkheid werkgever en discriminatie
De kantonrechter bepaalde in 2005 dat de werkgever in strijd met goed werkgeverschap handelt als deze zijn vrouwelijke werknemer niet (voldoende) de gelegenheid geeft om te kolven. Van de werknemer wordt een redelijke opstelling verwacht ten opzichte van het uitvoeren van het kolfrecht, maar de instructie om de vrouwelijke werknemer gelegenheid en ruimte te bieden uit art. 4:8 Arbeidstijdenwet is uitdrukkelijk gericht aan de werkgever en deze draagt daarvoor dus ook de hoofdverantwoordelijkheid.

Bovendien discrimineert de werkgever als deze bij vaststelling van targets geen rekening houdt met de gevolgen van het geven van borstvoeding of kolven op beschikbare werktijd. Als het niet behalen van te hoog vastgestelde targets vervolgens aanleiding is voor het ontslaan van de werknemer, dan maakt de werkgever daarmee onderscheid op geslacht, zo oordeelt de CGB.

Algemeen vrouwenbelang
Principieel en in het algemeen vrouwenbelang is het aan te bevelen op te komen voor het kolfrecht via de rechter of de CGB. Het Proefprocessenfonds Clara Wichmann ziet specifiek in het niet bijstellen van targets als een vrouw kolft, en daarop volgend ontslag, een zaak die raakt aan het algemeen vrouwenbelang. Het fonds oriënteert zich op een gang naar de rechter.

In de praktijk is het voor vrouwen raadzaam al tijdens hun zwangerschap duidelijke afspraken te maken met hun werkgever over het geven van borstvoeding of kolven na hun zwangerschap. Tijdig overleg geeft zowel werknemers als werkgevers de mogelijkheid zich te oriënteren op hun rechten respectievelijk plichten voordat de nood aan de ‘vrouw’ is.

Stéphanie Heinerman is juridisch medewerker voor het Proefprocessenfonds Clara Wichmann