Zaterdagavond 12 november presenteerde Zarayda Groenhart - gisteravond op Nederland 3 te zien in een nieuwe show over nieuws, ontwikkelingen op het web- een talkshow over seksualiteit. Zij deed dat op het Black Magic Woman festival namens Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis.
Taboes, homoseksualiteit, zelfacceptatie en huwelijksdwang, huiselijk geweld… Niet direct en op het eerste gezicht onderwerpen voor een zaterdagavond .Toch zat Studio 2 van het BMW/festival in het Bijlmerparkttheater helemaal vol. Nu was het niet zo´n grote zaal, maar wie spoedt zich nu in het midden van het weekeinde naar een zaaltje om je zieleroerselen te delen over seksualiteit? In dat licht is 40 mensen toch een mooi aantal.
Openhartig
Zarayda startte de avond in het Bijlmerparktheater door openhartig te delen over zichzelf. “Dat had ze geleerd op de Media/academie.” Met effect. Want het werd muisstil in de zaal. Wellicht daardoor ontstond een sfeer waarbij mensen het aandurfden om vragen te stellen over persoonlijke zaken. Seksualiteit is een breed onderwerp. Daarom was de avond ingedeeld in een aantal thema´s en de pannelleden hadden stellingen die structuur aan de avond moesten geven. Niet dat dat nodig was. De discussie ontvouwde zich moeiteloos.
Romantische liefde
Publiciste Lisette Thooft was de enige oudere witte vrouw in het panel. Dat maakte niet uit. Er werd aandachtig naar haar geluisterd. THooft had het over ´geest groter maken´ en over de mate van seksuele vrijheid die er in Europa is.
Ze triggerde de zaal nogal toen ze stelde dat er een grote seksuele vrijheid heerste. “Natuurlijk, aldus THooft, “hier en daar zijn er nog wat probleempjes, maar iedereen kan een romantische liefde hebben”.
Wat het begrip romantische liefde inhoudt en of dat een ideaal is dat iedereen zou moeten nastreven, is wellicht een leuk onderwerp voor een andere talkshow. Maar hoe zeer romantische liefde een concept is dat nagestreefd wordt, bleek bij het daverende applaus dat panellid Angelique Martis kreeg (docent Engels en namens COC ook voorlichter op scholen) toen ze zei dat ze ging trouwen.
Taboes
In het kader van taboes had Moenira Shirwa, projectleider bij COC op afdelingen jeugd en educatie, het over zelfacceptatie bij homoseksuele jongeren. Een discussie of zelfacceptatie vooraf gaat aan maatschappelijke acceptie volgde. Conclusie: hoe moeilijk soms ook als je omgeving en je cultuur je niet steunt, het begint bij zelfacceptatie.
Eurocentriciteit
Termen als ´eurocentriciteit´ volgde in de discussie. ´Uit de kast komen´ zou een typisch eurocentrisch idee zijn. Het programma van Arie Boomsma waarin hij jongeren volgt die hun ouders overvallen en voor de camera vertellen dat ze homoseksueel zijn of lesbisch, kon niet de algehele goedkeuring wegdragen. Probleem: “Arie komt wel, maar blijft niet.”
Kirsten van den Hul, VN-vertegenwoordiger voor vrouwenrechten, vond het in het kader van eurocentriciteit opvallend dat juist Zuid-Afrika in de mensenrechtenraad van de VN een resolutie had ingebracht over LGBT-rechten. “Èr is nogal wat weerstand als Europese landen LGBT-rechten ter sprake brengen als het gaat om vrouwenrechten. Daarom is het nu zo positief dat juist de Afrikaanse landen deze rechten ter sprake brengen.”
Persoonlijke datingshow
Lelya Cinibulak van 'It´s your right to choose', een initiatief van Movisie, had het over partnerkeuze en wel of niet als maagd het huwelijk ingaan. Cinibulak is projectleider bij Movisie op het gebied van huiselijk en seksueel geweld. Dat was niet een item dat de hele zaal aansprak. Voorbeelden uit de zaal waarbij een moeder een aantal kandidaten aan haar kind voorstelt, vallen niet onder w huwelijksdwang, aldus Cinibnulak. “Dat is meer een voor jou persoonlijk georganiseerde datingshow, waarbij je de vrijheid hebt om nee te zeggen. Dwang is van een totaal andere orde.”
Als maagd het huwelijk ingaan? Lisette Thooft bracht nog even de jaren zestig te berde toen ze stelde dat ze er alles aandeed om juist niet als maagd het huwelijk in te gaan. Duidelijker konden ‘culture clashes’ en generatieverschillen zich niet manifesteren. Mooi voor de dialoog die, ook al was het in beperkt gezelschap, door de talkshow op gang is gebracht.
Lidwien Jansen is sr.communicatie-adviseur bij Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis