Kinderrechter is een tot de verbeelding sprekend beroep. Het verenigt twee belangrijke elementen namelijk recht spreken en kinderen. Het is ook een idealistisch beroep. Een kinderrechter neemt beslissingen met als doel het leven van de kinderen voor haar of hem te verbeteren of zelfs te beschermen.
Maar tegelijkertijd is een kinderrechter ook maar een mens die komt met een eigen bagage. Bovendien moet hij of zij werken binnen de gegeven context, met de beschikbare informatie en is afhankelijk van het systeem. En niet te vergeten met de kinderen die worstelen met hun eigen bagage, loyaliteiten en problemen.
Anita Leeser
Anita Leeser is jurist. Na zestien jaar advocaat geweest te zijn, is zij vervolgens nog 29 jaar rechter waarvan tweederde kinderrechter. Toen zij op haar zeventigste afscheid nam als rechter, had zij een wens. Namelijk onderzoeken hoe het gaat met een deel van de kinderen die zij tijdens haar negentien jaren als kinderrechter heeft zien langs komen. Die zoektocht eindigde met een boek waarin de verhalen van de kinderen en de ontmoetingen met de voormalige rechter zijn opgetekend door journaliste Loes de Fauwe.
Beslissingen
Het beroep van kinderrechter, zo blijkt uit dit boek, is niet eenvoudig. Een kinderrechter neemt beslissingen in het welzijn van het kind maar de uitwerking van die beslissingen hoeft niet altijd het welzijn te bevorderen. Dit komt vooral vanwege de vele schakels die zitten tussen kind en uitvoering van het besluit. Een besluit kan dus in theorie goed zijn maar in praktijk verkeerd uitwerken. Het boek van Leeser en De Fauwe beschrijft een aantal pijnlijke voorbeelden hiervan.
Vertrouwenspersoon
In de gevallen dat het kind in kwestie min of meer op zijn of haar benen terecht is gekomen, is vaak te danken aan een sterk persoon in het leven dat kind. Een persoon met wie het kind een vertrouwensband kon opbouwen en op wie het kind altijd kon terugvallen. Of dit nu een pleegouder, een gezinsvoogd, iemand binnen het tehuis waar het geplaatst was of een leerkracht was. In dat opzicht is dit boek ook een ode aan alle hulpverleners die buiten hun boekje gaan en dat extra stapje zetten in het belang van het kind.
Ontluistering
Ik vond het boek, dat de titel Een moeilijke jeugd heeft, een ontroerend boek om te lezen. De overwegingen van de toenmalige kinderrechter en de reacties zoveel jaren later van die kinderen op de beslissingen die zij nam, zijn mooi. Tegelijkertijd is het ook een ontluisterend boek. Zoveel goede wil bij de hulpverleners maar zoveel fouten met onschuldige kinderen als de dupe. En tot slot is het ook een boek dat je, vooral als je zelf ouder bent, raakt. Kinderen vragen niet om geboren te worden en als ze er dan toch zijn, zijn ze afhankelijk van volwassenen voor hun welbevinden. Als het dan fout gaat zijn ze afhankelijk van onbekenden, deskundigen om hen uit hun miserabele omstandigheden te halen. En die slagen daar vaker niet in dan wel.
Antia Wiersma is Hoofd Projecten, Marketing & Acquisitie bij Aletta, moeder