E-Quality wordt de laatste dagen vaak gevraagd of we vóór of tégen het voorstel van de PVV zijn om de duur van partneralimentatie na scheiding te verkorten van 12 naar 5 jaar. Onze boodschap is helder: E-Quality is vóór economische zelfstandigheid, maar vijf jaar partneralimentatie is niet voor iedereen genoeg.
Kijk, in onze ideale wereld is iedereen economische zelfstandig, dus niet afhankelijk van een partner en zeker niet van een ex-partner. Het is een sprookje om te doen alsof dat nu al zo is. In werkelijkheid is slechts 48% van de vrouwen financieel zelfredzaam (69% van de mannen). Ook van de vrouwen met betaald werk is nog steeds 31% niet economisch zelfstandig. Een deel zou dat zeker wel alsnog kunnen worden na echtscheiding, maar een deel ook niet. Bijvoorbeeld omdat ze al heel lang niet gewerkt hebben. Of omdat ze een gehandicapt kind hebben, of zelf niet gezond zijn, of al wat ouder zijn, noem maar op. En de huidige arbeidsmarkt werkt ook niet echt mee.
Verder is het nu al zo dat vrouwen er gemiddeld financieel 23% op achteruit gaan na echtscheiding, en mannen 7% op vooruit (Vrouwen en financiële zelfredzaamheid, E-Quality, 2010).
Wat zegt de wet nu? In de huidige wettelijke regeling is de duur maximaal 12 jaar als er kinderen zijn, of als het huwelijk langer dan 5 jaar heeft geduurd. In de andere gevallen is de alimentatieduur maximaal even lang als het huwelijk heeft geduurd. Verder heb je alleen recht op alimentatie als je onvoldoende inkomsten hebt en die ook niet in redelijkheid zou kunnen verwerven. Als de ex-partners het hierover niet eens zijn, bepaalt de rechter of dit het geval is. Ook kan de rechter nu al een kortere duur bepalen dan 12 jaar, of voorwaarden stellen. Er is ruimte voor diversiteit en maatwerk. Als een vrouw bijvoorbeeld nu economisch onzelfstandig is omdat zij 20 uur in de week werkt, dan is het misschien redelijk om te denken dat ze wel binnen 4 jaar erin zal slagen om haar uren uit te breiden.
Partneralimentatie bij scheiding is overigens een uitzondering. Van de ongeveer 30.000 scheidingen per jaar, kent volgens het CBS de rechter bij 1 op de 6 echtscheidingen partneralimentatie toe aan een vrouw (slechts bij 1 op de 100 echtscheidingen kent de rechter partneralimentatie toe aan een man).
E-Quality roept alle vrouwen EN mannen op om er tijdens hun relatie voor te zorgen dat beide partners economisch zelfstandig zijn, en arbeid en zorg eerlijk te verdelen. Dat is verreweg het verstandigst, ook omdat je nooit weet of je relatie blijft voortduren. Maar als een (echt)paar deze verstandige keus niet maakt, dan is dat een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dus de financiële gevolgen moeten dan ook samen gedeeld worden, niet na een paar jaar alleen op de schouders van een van beiden – meestal de vrouw- terechtkomen. De huidige regeling van maximaal 12 jaar partneralimentatie biedt voldoende mogelijkheden om economische zelfstandigheid te stimuleren en biedt tegelijkertijd de noodzakelijke bescherming voor vrouwen die het onverhoopt nog nodig hebben.
Joan Ferrier, algemeen directeur E-Quality, kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit
© Katharina Pöhlmann