Beyoğlu
Tijdens één van mijn nachtelijke uitstapjes in Beyoğlu – Istanbul, ben ik per toeval beland in een prostitutiebuurt voor transgenders. Verbaasd keek ik toe hoe transgenders uit de ramen hangen om klanten te lokken en hun pooiers die staan te schelden. Klanten die staan te onderhandelen en naar elkaar de prijzen staan te roepen. Mijn verbazing was niet gericht op de transgenders zelf, maar eerder hoe ze noodgedwongen bij elkaar zijn gedreven in een wijk in Istanbul. Ze zijn letterlijk verdreven uit het openbare leven alsof ze een ziekte verspreiden. Ze worden gedwongen om in de prostitutie te stappen, om geld te verdienen voor de gedroomde operatie en weg te komen uit Turkije richting Europa. Na een gesprek met een vriend die nauw betrokken is met LambdaIstanbul (organisatie voor rechten van LGBTI – Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender and Intersex), kreeg ik informatie dat leven van transgenders in Istanbul uit prostitutie bestaat, aangezien ze geen kansen krijgen om keuze te maken voor een ander beroep. In Turkije zijn de traditionele rolpatronen nog sterk aanwezig in de samenleving die versterkt worden door de overheid. Hierdoor is er weinig ruimte voor een mentaliteitswijziging of acceptatie van LGBTI mensen.
Homoseksualiteit is een onmenselijke situatie
Op maandag 14 mei ’12, las ik via Turkse media dat de pro – Koerdische oppositiepartij BDP (Barış ve Demokratik Partisi / Vrede en Democratie Partij) een voorstel heeft gedaan in het Parlement om huwelijk tussen twee personen met hetzelfde geslacht bij de nieuwe hervormingen in de grondwet te laten legaliseren. Gevolgd met steun van de grootste oppositiepartij CHP (Cumhuriyet Halk Partisi / Republikeinse Volkspartij). Je hebt sterk de neiging om te gaan denken dat dit een stap in de goede richting is, maar dit wordt ontkracht door volgende uitspraken: Idris Naim Şahin, minister van Binnenlandse zaken van AKP (Adalet ve Kalkınma Partisi / Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling): “Diegenen die varkensvlees eten, of zoroastrisme [oud religie van de Koerden die door Islam werd veroverd] aanhangen of van welke nationaliteit of broederschap ze ook zijn. Of zelfs, het spijt me dat ik het woord moet benoemen, homoseksuelen, zijn diengenen zonder besef van waarden en normen, behoort tot immoraliteit en tot omgeving van onmenselijke.”
Het voorstel voor het homohuwelijk werd in het parlement door AKP, MHP (Milliyetçi Hareket Partisi / Partij van Nationalistische Beweging) en maatschappelijke organisaties beschreven als ‘immoraliteit’ en ‘ketterij’.
De voorzitter van vereniging voor juridisch perspectief, advocaat Turgay Balaban, beschreef dit voorstel als: “Homoseksualiteit is geen normaal manier van leven en hiernaast mag dit in de maatschappij niet beschreven worden als normaal en het kan als voorbeeld dienen. Maar in de maatschappij mag deze manier van leven niet veroordeeld worden, maar ervan uitgaan dat dit een abnormaal manier van leven is.”
ILGA-Europe: Rainbow Map, het Jaaroverzicht en Turkije
Naar aanleiding van de Internationale dag tegen homofobie op 17 mei 2012, presenteert ILGA-Europe (International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association) in aanwezigheid van Cecilia Malmström (EU-commissaris voor Binnenlandse Zaken), VN-functionarissen, maatschappelijke organisaties en LGBTI activisten uit Oost-Europa, het jaaroverzicht en de Rainbow kaart die een algemeen beeld van de huidige stand van zaken van de mensenrechten van LGBTI mensen in Europa weergeeft. Vanuit het juridische perspectief, laat de ILGA-Rainbow kaart zien dat van de 49 Europese landen, geen aanspraak kan maken op volledig wettelijke gelijkheid voor LGBTI mensen. Eveneens rangschikt de Rainbow Map alle Europese landen op basis van hun wetgeving en administratieve praktijken die directe invloed op de mensenrechtensituatie van LGBTI mensen hebben. Het jaaroverzicht vormt een aanvulling op deze informatie en geeft inzicht in de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen die bijdragen aan de voortgang van juridische en maatschappelijke erkenning van de rechten in de 49 Europese landen. In de Rainbow Map en het jaaroverzicht, is er aandacht besteed aan de wetgeving en de administratieve praktijken op het gebied van asiel; gelijkheid en non-discriminatie; vooroordelen, gemotiveerde spraak en criminaliteit; familie; vrijheid van vereniging, vergadering en meningsuiting en wettelijke geslacht erkenning van LGBTI mensen.
Situatie in Turkije
Van de 49 Europese landen, behoort Turkije tot de laatste 5 landen die in de negatieve zone zitten en niet voldoen aan de basisvereisten van de mensenrechten normen. De situatie wordt door verschillende organisaties beschreven. Hierbij wordt specifiek nadruk gelegd op de precaire situatie van transgenders in Turkije die vermoord evenals mishandeld en gemarteld worden door de politie. Verschillende zaken werden door organisaties vastgelegd, en hierin werden ook rechterlijke stappen ondernomen, maar de procedures worden vertraagd door het Turkse Hof, omdat LGBTI mensen geen gelijkwaardige bescherming genieten bij de wet. Deze situatie werd eveneens door Thomas Hammarberg, mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa, aangekaart en specifiek hierop gewezen. Hammarberg benadrukte het geweld (psychologische en fysieke aanvallen, moorden) en de politie intimidatie tegenover de holebi en transgender gemeenschap in het land.
Viering 400 jaar Diplomatieke relaties tussen Nederland en Turkije
Onlangs zei Koningin Beatrix tegen President Abdullah Gül van Turkije tijdens zijn driedaagse staatsbezoek aan Nederland voor de viering van 400 jaar diplomatieke relaties: “voor velen is uw land een inspiratie en een voorbeeld”. Het zou mooi geweest zijn als Koningin Beatrix kon benoemen voor wie Turkije een inspiratie is, en wat de voorbeelden tot inspiratie zijn. Het is spijtig dat één van de machtigste vrouwen van Nederland haar uitspraak baseert ten goede van handelsmissies en economische belangen. Ze heeft geen rekening gehouden met mensenrechtensituatie in Turkije.
Het gaat verder dan de uitspraak van Beatrix. Ernstige situaties zoals schending van mensenrechten, worden als argument gebruikt door xenofoben in Nederlands politiek. Een racist onderbouwt zijn racistische uitspraken met voorbeelden uit racistische daden van een land…
Kıvılcım Özmen is projectmanager Oral History bij Aletta E-Quality